موسسه سراج منیر توحید مجله سلفی پژوهی 26456214 11 21 2025 06 22 Tawḥīd al-Rubūbī and the Polytheism of the Polytheists: A Review of the Views of Ayatollah Javadi Amoli and Sultan al-‘Umairi توحید ربوبی و شرک مشرکان: نگاهی به دیدگاه‌های آیت‌الله جوادی آملی و سلطان العمیری 47 70 246095 FA رضا حاجی شمسائی دانش پژوه سطح چهار حوزه علمیه خراسان موسسه ائمه اطهار و پژوهشگر مدعو گروه جریان‌شناسی فکری فرهنگی جهان، پژوهشکده بین‌المللی امام رضا ، جامعة المصطفی العالمیه، مشهد علی ملاموسی میبدی دکتری مدرسی معارف پردیس فارابی دانشگاه تهران. Journal Article Tawḥīd al-Rubūbī (Oneness of Divine Lordship) is one of the fundamental pillars of theoretical monotheism in the Qur'an. This article examines the perspectives of Ayatollah Javadi Amoli and Sultan al-‘Umairi. According to Javadi Amoli, theoretical Tawḥīd, especially rubūbīyah, is the basis and necessary condition for practical Tawḥīd, and its core is the absolute independence of God in administering the universe; any attribution of independence in the functions of rubūbīyah to other than God is considered shirk. In contrast, al-‘Umairi, with a Wahhabi approach, emphasizes the primacy of Tawḥīd al-‘Ibādī (Oneness of Worship) and defines Tawḥīd al-Rubūbī merely as acknowledging God as unique in major acts such as creation and sustenance<span dir="RTL" lang="FA">.</span> This difference leads to two major disagreements: first, the interpretation of verses such as “If you ask them…” (la’in sa’altahum)—where Javadi Amoli holds that the polytheists’ acknowledgment pertains only to creatorship and does not constitute complete rubūbīyah, whereas al-‘Umairi considers it as evidence for obligatory rubūbīyah monotheism. Second, the application of other verses which, according to al-‘Umairi, demonstrate the rubūbīyah monotheism of the polytheists stems from his incorrect definition of the criterion of rubūbīyah and its mistaken application to the polytheists. <span lang="FA">این مقاله به بررسی تطبیقی دیدگاه‌های آیت‌الله جوادی آملی و سلطان العمیری در باب توحید ربوبی و شرک مشرکان می‌پردازد. از منظر آیت‌الله جوادی، توحید نظری، به‌ویژه ربوبی، شرط ضروری تحقق توحید عملی است. در مقابل، عمیری وهابی، بر تقدم توحید عبادی (الوهی) تأکید دارد. در تعریف معیار ربوبی نیز اختلاف‌ اساسی دیده می‌شود: آیت‌الله جوادی، استقلال خداوند در تدبیر عالم را محور ربوبیت می‌داند و هرگونه باور به استقلال غیرخدا را شرک ربوبی می‌شمارد، حال‌آنکه عمیری توحید ربوبی را صرفاً به‌معنای یکتادانستن خدا در افعال کلانی مانند آفرینش، روزی‌رسانی تعریف می‌کند. مقایسه‌ این دو دیدگاه، دو تفاوت عمده را نشان می‌دهد: نخست در تفسیر آیات </span><span dir="LTR">)</span><strong style="mso-ansi-font-weight: normal;"><span lang="FA">لئن سالتهم</span></strong><span dir="LTR">(</span><span lang="FA"> آیت‌الله جوادی اقرار مشرکان را ناظر به خالقیت خدا دانسته و آن را دال بر توحید ربوبی نمی‌داند، اما عمیری آن را نشانه پذیرش توحید ربوبی و محدودکردن شرک مشرکان در حوزه عبادت می‌خواند. تفاوت دوم در تفسیر سایر آیات شرک ربوبی است. بنابراین تفسیر عمیری ناشی از تعریف نادرست وی از ملاک توحید ربوبی و تطبیق اشتباه آن بر مشرکان است.</span> https://salafi.darolelam.ir/article_246095_acd442d55f63667a72d4962455438419.pdf