موسسه سراج منیر توحید مجله سلفی پژوهی 26456214 11 21 2025 06 22 "Validation of the Attribution of the Tablighi Jamaat (Ashā‘ah al-Tawḥīd) to Deobandism: A Methodological and Ideological Analysis" صحت‌سنجی انتساب گروه اشاعة التوحید به دیوبندیه: تحلیل روشی و ایدئولوژیک 91 116 246097 FA سید مهدی حسینی خواه طلبۀ سطح چهار کلام مقارن و پژوهشگر مدعو پژوهشکدۀ بین‌المللی امام رضا  جامعة المصطفی العالمیه نمایندگی خراسان 0000-0003-4786-7296 احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم Journal Article The Tablighi Jamaat (Ashā‘ah al-Tawḥīd), as an emerging movement in the Muslim world, identifies itself as affiliated with the Deobandi school. Given the influence of this movement and the necessity of distinguishing it from Deobandism, this study examines the validity of this attribution from methodological and ideological perspectives. In this regard, the citation practices of these two groups regarding their scholars and masters, as well as their views on divine oneness (Tawḥīd al-Ilāhī), lordship oneness (Tawḥīd al-Rubūbī), and the issue of hearing the dead (Samā‘ al-Mawtī), are analyzed. Using a library-based method and comparative analysis, this research demonstrates that the Deobandis not only do not consider the Tablighi Jamaat as part of their school but also regard them as outside the fold of Ahl al-Sunnah. Furthermore, fundamental differences in the theological foundations of Tawḥīd between the two currents—especially regarding the concept of Tawḥīd al-Rubūbī and the condition of intention (niyyah) in acts of worship—highlight their ideological distinction. Deobandis consider absolute independence in lordship as an exclusive attribute of God and hold that polytheists (mushrikūn) commit shirk in this regard, whereas the Tablighi Jamaat defines rubūbīyah as absolute dominion and governance, thereby considering polytheists as monotheists (muwaḥḥidūn) in this domain. This research represents the first comparative analysis between these two groups. <span lang="FA">گروه اشاعة التوحید به‌عنوان جریانی نوظهور در جهان اسلام خود را منسوب به مکتب دیوبندیه معرفی می‌کند. با توجه به تأثیرگذاری این جریان و ضرورت تفکیک آن از دیوبندیه، این پژوهش صحت این انتساب را از منظر روش‌شناختی و ایدئولوژیک بررسی می‌کند. در این راستا، شیوه استناد این دو گروه به شیوخ و اساتید، همچنین دیدگاه آن‌ها درباره توحید الوهی، توحید ربوبی و مسئله سماع موتی تحلیل شده است. پژوهش حاضر، با استفاده از روش کتابخانه‌ای و تحلیل تطبیقی، نشان می‌دهد که دیوبندیان نه‌تنها اشاعتی‌ها را از مکتب خود نمی‌دانند، بلکه آنان را خارج از دایره اهل‌سنت معرفی می‌کنند. همچنین، تفاوت‌های اساسی در مبانی توحیدی این دو جریان، به‌ویژه در مفهوم توحید ربوبی و شرطیت نیت در عبادات، نمایانگر تمایز ایدئولوژیک آن‌هاست. دیوبندیان استقلال در ربوبیت را خصیصه خداوند دانسته و مشرکان را در آن مشرک می‌شمارند، درحالی‌که اشاعتی‌ها ربوبیت را به معنای مطلق تدبیر و ملک دانسته و مشرکان را در آن موحد می‌دانند. این پژوهش نخستین تلاش در تحلیل تطبیقی میان این دو گروه است</span><span dir="LTR">.</span> https://salafi.darolelam.ir/article_246097_8236fb138172e30c4ce37bcc7f6713f4.pdf