ارزیابی توحید عبادی در نگاه ابن‌کثیر و وهابیت با عنایت بر مصادیق

وهابیت از توحید عبادی تعریفی ارائه داده است که طبق آن، بسیاری از اعمال مسلمانان مصداق شرک اکبر و خروج از اسلام است. آنان عبادت را به معنای صرف خضوع و خشوع می­دانند و توجهی به اعتقاد و نیّت نمی­کنند. از این‏رو: ندای غیرالله، استغاثه به غیرالله، طلب شفاعت از ارواح اموات، تبرّک به آثار انبیا و مؤمنان با اعتقاد به تأثیر داشتن آن آثار، مطلق ذبح برای غیرالله و مطلق سجده برای غیرالله را شرک عبادی و مُخرِج از اسلام می­دانند! نتیجۀ چنین مبنایی، تکفیر اکثریت مسلمانانی است که اعمال فوق را بدون قصد عبادت و اعتقاد به خدایی غیرالله انجام می­دهند.
«ابن کثیر» دمشقی از جمله علمایی است که در باب عبادت و مصادیق آن، بیان روشنی دارد. وی براساس مبنای اسلامی، عنصر «قصد» و «اعتقاد» را رکن اصلی «عبادت شرعی» دانسته، در بیان مصادیق عبادت، از چارچوب اسلام خارج نشده و صرف استغاثه، توسل به دعای اولیا و صالحان، تبرّک به آثار آنان و ذبح در اماکن مقدس و هم‏چنین صرف سجده به غیرالله را مصداق شرک در عبادت محسوب نکرده است، پس نمی­توان او را در معناشناسی و مصداق‏شناسی توحید عبادی با وهابیت هم‏ عقیده دانست.