بررسی معیارهای نقد سند از دیدگاه سلفیان؛ با تأکید بر جایگاه مذهب راوی
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
استاد
2
استادیار گروه حقوق و فقه مقارن، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
3
دانشیار دانشگاه ادیان و مذاهب
چکیده
در میان گونههای نقد حدیث در اندیشۀ حدیثپژوهان، بیشترین سهم به نقدِ سند اختصاص یافته است. ائمۀ حدیث در بررسی احادیث، با استفاده از قواعد مشخص و مدون، نخست به بررسی صحت سند احادیث اهتمام میورزند و در صورت احراز آن، به ارزیابی متن و دلالت حدیث میپردازند.
حدیث پژوهان برای راوی صفاتی را لازم دانستهاند که «عدالت و ضبط» از صفات بسیار مهم است. بررسی و تحلیل عملکرد ائمۀ حدیث نشان میدهد که اکثریت اندیشمندان، روایت راویانِ اهل مذهب دیگر را، در صورت احراز وثاقت راوی، پذیرفتهاند. در این میان، مدعیان سلفگرایی با برداشت ناصواب و خلاف سیرۀ سلف، با دخالت دادن عقیده و مذهبِ راوی در پذیرش احادیث، موجبات هدم و از بین رفتن بخش عظیمی از سنت نبوی را فراهم آوردهاند. نوشتار حاضر، روش ایشان در عدم پذیرش روایاتِ ثقات، از اهل بدعتی که در تأیید مذهب روایت نقل کردهاند را به نقد کشیده است و با استناد به روش محدثان متقدم، پذیرش اینگونه احادیث را ضروری دانسته است.
حدیث پژوهان برای راوی صفاتی را لازم دانستهاند که «عدالت و ضبط» از صفات بسیار مهم است. بررسی و تحلیل عملکرد ائمۀ حدیث نشان میدهد که اکثریت اندیشمندان، روایت راویانِ اهل مذهب دیگر را، در صورت احراز وثاقت راوی، پذیرفتهاند. در این میان، مدعیان سلفگرایی با برداشت ناصواب و خلاف سیرۀ سلف، با دخالت دادن عقیده و مذهبِ راوی در پذیرش احادیث، موجبات هدم و از بین رفتن بخش عظیمی از سنت نبوی را فراهم آوردهاند. نوشتار حاضر، روش ایشان در عدم پذیرش روایاتِ ثقات، از اهل بدعتی که در تأیید مذهب روایت نقل کردهاند را به نقد کشیده است و با استناد به روش محدثان متقدم، پذیرش اینگونه احادیث را ضروری دانسته است.
کلیدواژهها
