بررسی نقش انسان در پدیدآوری امور خارق‌العاده از دیدگاه وهابیت

توانایی انسان در امور خارق‌العاده از دیرباز مورد توجه علمای اسلامی بوده است. پرسش اصلی این است که نقش انسان در خلق یا پدیدآوری این امور، که در میان مسلمانان به شکل کرامت و معجزه تبلور یافته است، چگونه است. چرایی اینکه فاعل این کرامت یا معجزه، انسان است یا خداوند متعال، از آنجا نشئت می‌گیرد که برخی، ازجمله وهابیت، معتقدند این امور خارق‌العاده از ناحیۀ پروردگار است و حتی ارادۀ پیامبر$ و اولیای الهی در تحقق و ایجاد آن دخیل نیست. این پژوهش در پی تبیین و بررسی مسئلۀ کرامت و معجزه از دیدگاه وهابیت و نقش انسان در پدیدآوری خوارق‌العادات است. بر اساس پژوهش‌های انجام‌شده، وهابیان تنها در برخی موارد سببیت ملائکه یا جنّ مؤمن را پذیرفته‌اند، اما جنس معجزه و کرامت را فراتر از مقدورات انسان دانسته‌اند. همچنین، دیدگاه آنان در انکار نقش فاعلی انبیا و اولیا با آیات متعددی از قرآن کریم در تضاد است. در این نوشتار به بررسی و نقد دیدگاه آن‌ها پرداخته خواهد شد.