نقد و بررسی دیدگاه تکفیریهای مسلح در مسئله ترک حکم الهی
نویسنده
استادیار گروه مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم.
چکیده
مسئله حکم بغیر ما أنزلالله بر اساس انگاره تکفیریها، رابطه مستقیمی با تحقق کلمه شهادتین، ایمان و کفر، توحید و شرک دارد؛ بلکه از نظر آنان، این مسئله از نواقض توحید ربوبی و الوهی شمرده میشود. تکفیریهای مسلح، سه عنصر اساسی را در مسئله حکم بما أنزلالله شرط میدانند و فقدان هر یک را مستلزم کفر و خروج از ملت اسلام میشمرند. برخی از آنان علاوه بر سه عنصر مذکور، «ترک حکم الهی» را در مسئله حکم بغیر ما أنزلالله شرط دانسته و معتقدند که صرف ترک حکم الهی نیز مستلزم کفر و خروج از امت است. مقاله پیش رو در پی یافتن پاسخی برای این نظریه است و با تکیه بر مطالعات کتابخانهای به تحلیل و بررسی این دیدگاه میپردازد. بر اساس بررسی آیه ۴۴سوره مائده و آیات مشابه، نتیجه گرفته میشود که صرف ترک حکم الهی مستلزم کفر نیست، بلکه باید در کنار آن، عنصر دیگر همچون استحلال یا حجد -بهمعنای انکار از روی علم- همراه باشد. از سوی دیگر، برداشت سید امام شریف و شاگردانش از آیه ۴۴سوره مائده انحصاری است، زیرا اکثر صحابه، تابعان و علمای اسلام چنین قرائتی از آیه ندارند. علاوه بر این، کفر دون کفر مسئلهای است که آیات قرآن و سیره قولی و عملی سلف آن را تأیید میکند.
کلیدواژهها
